بالاخره سوپرشوزهای پنجهپهنِ واقعاً سریع از راه رسیدند
امروز تقریباً هر تولیدکننده جدی کفش دویدن میتواند یک گزینه قابل اتکا برای روز مسابقه بسازد؛ کفشی با فومهای پیشرفته، نوعی صفحه فیبرکربنی و هندسهای که برای سرعت طراحی شده است. شاید یک مدل را بهخاطر فیت بهتر، راحتی بیشتر، وفاداری به برند یا حتی رنگبندی جذابتر انتخاب کنید، اما دیگر مثل گذشته لازم نیست در خط شروع احساس کنید فقط چون کفش مسابقه برند خاصی را نپوشیدهاید، از بقیه عقب افتادهاید.
رسیدن به این نقطه یکشبه اتفاق نیفتاده است. بعضی برندها چند نسل آزمون و اصلاح لازم داشتند تا واقعاً به کفشی سریع برسند. این دقیقاً درباره Altra و Topo Athletic هم صدق میکند؛ دو برندی که همیشه بیش از بسیاری از رقبا به فرمول مینیمال و نزدیک به پابرهنه وفادار بودهاند. حالا این دو با نزدیکشدن به ساختار رایجتر سوپرشوزهای امروزی، سریعترین کفشهای مسابقه خود را با نامهای Vanish Carbon 3 و Specter Elite عرضه کردهاند. نکته جالب اینجاست: مگر Altra و Topo قرار نبود zero drop باشند؟
صبر کنید؛ اینها zero drop نیستند؟
کفشهای مسابقه مدرن فقط به فوم جهنده و صفحه سفت محدود نمیشوند؛ معمولاً زیرهای با فرم راکر یا اختلاف ارتفاع نسبتاً زیاد بین پاشنه و پنجه، یعنی heel-to-toe drop، هم دارند. این دو ویژگی دوم باعث میشوند عضلات ساق برای پیشبردن بدن کار کمتری انجام دهند و همین موضوع میتواند هنگام دویدن سریع در مسافتهای طولانی، از نظر اقتصاد دویدن به نفع دونده تمام شود.
اما تا پیش از معرفی Vanish Carbon 3 و Specter Elite، چنین ویژگیهایی واقعاً بخشی از هویت اصلی کفشهای Altra یا Topo نبود. هر دو کفش مسابقه جدید، مقداری drop دارند. Altra بعد از آنکه توسط VF Corporation، شرکت مادر The North Face و چند برند فضای باز دیگر، خریداری شد، شروع به عرضه گزینههایی با drop چهار میلیمتری کرد. ارائه همین ۴ میلیمتر اختلاف ارتفاع، دایره مشتریان بالقوه را بسیار بزرگتر میکند و کفشهای ۴ میلیمتری در حال حاضر سریعترین بخش در حال رشد کسبوکار Altra هستند.
Topo Athletic از آن طرف، پیشتر کفشهایی با dropهای مختلف عرضه کرده بود، هرچند همه آنها همچنان در سمت کمارتفاع طیف قرار میگرفتند. با وجود این تغییرات، هر دو برند هنوز به ارزشهای اصلی خود نزدیک ماندهاند، حتی اگر حالا چند قدم به کفشهای سنتیتر و جریان اصلی بازار نزدیکتر شده باشند.
شاید شوکهکنندهترین بخش هر دو کفش، فرم راکر آنها باشد. در Topo بهویژه، گردشدگی دو سر کفش بسیار شدید است؛ پخ پاشنه با شیبی محسوس رو به بالا میرود و پنجه هم همین حالت را دارد. Vanish Carbon 3 هم راکر دارد، اما نسخه Altra از عقبتر و نزدیکتر به میانه پا شروع به بالا آمدن میکند؛ تا حدی که زیر میدفوت، نوعی برآمدگی را حس میکنید.
در آزمایش Vanish Carbon 3، راکر Altra بهطور تهاجمی شما را سریع روی پنجه میبرد و به کفش حسی تند، زنده و پاسخگو میدهد. تفاوت مهم اینجاست که در Altra، پا همچنان داخل کفش نسبتاً صاف قرار میگیرد و بخش اصلی راکر بیشتر در جایی اتفاق میافتد که لاستیک با زمین تماس دارد. در Topo، toe spring بیشتر است؛ یعنی انگشتان پا کمی رو به بالا خم میشوند و هنگام دویدن در همان وضعیت نگه داشته میشوند. این حالت میتواند عبور از روی زیره سفت را در چرخه گام آسانتر کند، اما ثابتماندن انگشتان در وضعیت رو به بالا برای دوندگانی که در مفاصل انگشتان پا انعطاف کافی ندارند، ممکن است دردسرساز شود.
ارتقای فومهای مدرن نتیجه بزرگی داده است
هر دو کفش در این نسل از نظر جهندگی و بازگشت انرژی ارتقا گرفتهاند، اما حس دویدن با آنها کاملاً یکسان نیست. Topo Athletic در Specter Elite، فوم PEBA بهکاررفته در Specter 2 را کنار گذاشته و سراغ میانزیرهای از aliphatic TPU یا A-TPU رفته است. A-TPU در حال حاضر یکی از فومهای بسیار پرفورمنس بازار به نظر میرسد، چون میتوان آن را طوری فرموله کرد که همزمان بسیار نرم، سبک و جهنده باشد.
پیش از دوران سوپرشوزها، معمولاً از میان این سه ویژگی باید به دو مورد رضایت میدادید و بهندرت فومی پیدا میشد که هر سه را با هم ارائه کند. Topo Athletic Specter Elite با همین فوم A-TPU، آن نوع راحتیای را فراهم میکند که برای تلاشهای طولانی با ریتمهای سریع لازم است؛ یعنی کفش هم زیر پا فشار را جذب میکند و هم حس برگشت و جهش دارد.
Altra Vanish Carbon 3 از ساختاری شبیه ساندویچ PEBA در اطراف صفحه کربنی استفاده میکند. این ترکیب در مقایسه با TPE نسل قبلی، جهشی بزرگ در نرمی، محافظت و پیشرانش محسوب میشود. هر دو کفش از نظر ضخامت بسیار بلند هستند و به محدودیتهایی که World Athletics برای ارتفاع کفش تعیین کرده نزدیک میشوند، اما شخصیت دویدنشان فرق دارد.
در تجربه تست، Specter Elite نرمتر و جهندهتر حس میشود و برای مسافتهای طولانی جادهای آمادگی بیشتری دارد. واقعاً میتوانید فشردهشدن فوم زیر وزن بدن و برگشت آن را احساس کنید. Vanish Carbon 3 در مقایسه، کمی سفتتر و تیزتر است. اشتباه نکنید؛ cushioning خوبی دارد، اما حس آن اندکی محکمتر، پایدارتر و زندهتر است و احتمالاً در تلاشهای کوتاهتر نتیجه بهتری میدهد.
هنوز هم از تقریباً تمام کفشهای مسابقه جادارترند
اگر واقعاً در جلوی کفش به فضای تنفس برای پا نیاز دارید، این دو مدل در عمل از معدود گزینههای جدی و عالی شما هستند. با این حال اگر از دیدن بعضی مدلهای قدیمیتر Altra انتظار یک toebox بسیار پهن و اغراقشده دارید، احتمالاً با نگاه اول به این کفشها غافلگیر میشوید. Vanish Carbon 3 پنجهای جادار دارد، اما بیش از حد پهن نیست.
در واقع Altra این بار کاملاً مهار شده و جمعوجورتر عمل کرده است. کفش را نمیتوان تنگ دانست، اما قطعاً گزینهای با حجم کمتر است و وقتی از بالا به آن نگاه میکنید، ظاهر نسبتاً باریک و آیرودینامیکتری دارد. جلوی پای Specter Elite در مقایسه، جعبهایتر است و هم از نظر عرض و هم از نظر ارتفاع فضای بسیار بیشتری میدهد.
با این حال Specter Elite هم حس گشاد، شلخته یا بیثبات ندارد. فقط فضای زیادی برای حرکت انگشتان پا فراهم میکند. هر دو کفش در بخش میانی پا فیتی مسابقهایتر دارند و پشت پا را محکم قفل میکنند، اگرچه هرکدام مسیر متفاوتی برای نگهداشتن پاشنه انتخاب کردهاند.
کفش Altra از نظر پاشنه تقریباً شبیه spikeهای پیست است؛ heel counter بسیار مینیمال دارد و کاپ پاشنه آن انعطافپذیر، کمساختار و بدون پدگذاری قابل توجه است. پا بیشتر به این دلیل در جای خود میماند که جنس رویه بسیار نزدیک و چسبیده دور پا میپیچد. Specter Elite ساختاری سنتیتر دارد؛ با یک قطعه سفتتر در پشت پاشنه و پدگذاری ضخیمتر دور یقه کفش.
کدام کفش مسابقه برای پای پهن مناسبتر است؟
اگر سبکترین کفش را برای روز مسابقه میخواهید، Topo را بردارید. Specter Elite حدود یک اونس، یعنی نزدیک به ۲۸ گرم، از Altra سبکتر است و وقتی سریع میدوید، این تفاوت را زیر پا حس میکنید. Vanish Carbon 3 لاستیک بسیار بیشتری در زیره دارد و احتمال زیادی میرود که در نسخه v4 مقدار آن بهطور چشمگیری کمتر شود. Specter Elite چسبندگی کافی دارد، اما آنقدر لاستیک اضافه ندارد که کفش را سنگین و کند حس کنید.
در بخش راحتی هم Topo برتری دارد. ارزیاب این کفشها میگوید به مرحلهای رسیده که کمی نرمی و فشردگی بیشتر را ترجیح میدهد و حتی حاضر است در روز مسابقه چند ثانیه قربانی کند، به شرطی که هنگام عبور از خط پایان با درد و جمعشدن صورت روبهرو نشود. Specter Elite همین ترکیب را ارائه میکند. این کفش یک cruiser لوکس و بسیار نرم نیست، اما روی آسفالت هم بههیچوجه کوبنده، خشک یا آزاردهنده عمل نمیکند.
اگر سرعت تند و حس پاسخگوی سریع میخواهید، Vanish Carbon 3 در این بخش میدرخشد. راکر شدید آن خیلی زود شما را روی پنجه میاندازد. در یک تمرین پیست، کفش برای ستهایی شامل تناوبهای ۴ دقیقهای با فشار معادل مسابقه ۱۰ کیلومتر و تکرارهای ۲ دقیقهای با سرعتهای ۵ کیلومتر بسته شد. Vanish Carbon 3 کاملاً آماده همراهی بود و هنگام عبور از پیچ پیست با پیسی در محدوده پایین ۵ دقیقه بهازای هر مایل، یعنی حدود ۳:۱۰ دقیقه بهازای هر کیلومتر، کاملاً کاشته و مطمئن حس میشد.
اگر ثبات برایتان مهم است، با هیچکدام اشتباه نمیکنید. هر دو کفش پخ پاشنه سخاوتمندانهای دارند که تماس اولیه با زمین را نرم و روانتر میکند. بعد از آن، پایه عریض زیره کمک میکند بدن روی فوم در مرکز بماند و بیش از حد به طرفین نریزد. هر دو مدل در جلوی پا هم کمی flare یا بیرونزدگی عرضی بیشتر دارند تا وقتی روی forefoot میآیید، حالت ایستاده و کنترلشده خود را حفظ کنید.
اگر به حرکت طبیعیتر پا اهمیت میدهید، Altra کمی جلوتر است. Altra صفحه کربنی را بهصورت دوشاخه طراحی کرده تا برای شست پا جدایی و فضای مستقلی وجود داشته باشد. این به معنای آزادی حرکت زیاد نیست، چون همچنان باید با حجم بالایی از فوم و یک صفحه سفت کنار بیایید. با این حال، وقتی پا با کفش درگیر میشود، مقدار بیشتری حرکت و ارتباط طبیعیتر را احساس میکنید.
تهرانکلاب را در اینستاگرام دنبال کنید.
منبع: Runner's World