یک مربی توضیح میدهد چگونه از روش دویدن/راهرفتن برای کمک به دوندگان پیشرفته استفاده میکند تا دورتر و سریعتر بدوند
اگر فکر میکنید روش دویدن/راهرفتن فقط برای مبتدیهاست، آندریا دل توضیح میدهد چرا این روش میتواند به دوندگان باتجربه هم برای مسافت بیشتر، ریکاوری بهتر و حتی ثبت رکورد سریعتر کمک کند.

بسیاری از دوندگان باتجربه تصور میکنند روش دویدن/راهرفتن فقط به درد تازهکارها میخورد؛ انگار چنین روشی نمیتواند به رسیدن به هدفهای جدی یا دویدن با ریتم سریعتر کمک کند. اما در عمل، همین روش ممکن است همان قطعه گمشده برنامه تمرینی و مسابقهای شما باشد.
آندریا دل، مربی دویدن دارای گواهی RRCA و ساکن شارلوت در کارولینای شمالی، معتقد است دویدن/راهرفتن در تمرین هر دوندهای جایگاه دارد؛ فرقی نمیکند سطح آمادگی یا هدف او چه باشد. او میگوید در برنامه همه دوندگانش نوعی از این روش را وارد میکند، چون راهکاری آزمودهشده برای مدیریت مسافتهای طولانیتر، ریکاوری مؤثرتر و حتی کمکردن چند دقیقه از زمان ماراتن است.
بنابراین چه دوندهای باشید که از برنامههای شبیه couch to 5K شروع کرده، چه برای نخستین ماراتن آماده میشوید و چه ورزشکاری باتجربه هستید، دل توضیح میدهد روش دویدن/راهرفتن چگونه میتواند تمرینتان را بهتر کند و چطور باید بیشترین بهره را از آن ببرید.
دویدن/راهرفتن برای هر دونده چه شکلی میتواند داشته باشد
اگر تازه دویدن را شروع کردهاید یا برنامهای شبیه couch-to-5K را دنبال میکنید، فاصلههای دویدن/راهرفتن شما ممکن است به شکل ۳۰ ثانیه دویدن و سپس ۶۰ ثانیه راهرفتن باشد. اما اگر برای نخستین ماراتن آماده میشوید یا دوندهای پیشرفتهتر هستید، ممکن است چهار دقیقه بدوید و بعد ۳۰ ثانیه راه بروید.
دوندگان پیشرفتهتر یا کسانی که سراغ مسافتهای طولانی میروند، میتوانند از فاصلههای دویدن/راهرفتن حتی در تمرینهایی مانند Yasso 800s هم استفاده کنند. روش اجرا این است که ۸۰۰ متر را با ریتم تعیینشده بدوید، اما به جای آهستهدویدن بین تکرارها، برای ریکاوری تند و فعال راه بروید. دل میگوید زمان این فاصله راهرفتن باید دو برابر مدت تلاش سخت باشد.
فاصلههای دویدن/راهرفتن میتوانند مثل یک میانبر تمرین سرعتی عمل کنند؛ یعنی کمک کنند سریعتر شوید و ریتمتان را یکنواختتر نگه دارید. اما اثرشان فقط به سرعت محدود نیست. برای نمونه، روز بعد از یک لانگران، در یک دوی آسان میتوانید از ۹۰ ثانیه دویدن و ۳۰ ثانیه راهرفتن استفاده کنید تا ریکاوری بیشتری داشته باشید.
به گفته دل، این کار فشار کلی تمرین را کم میکند، اما همچنان پاها را به حرکت وامیدارد؛ در نتیجه میتوانید از کوفتگی عبور کنید، بدون اینکه بدن خشک و سنگین شود. همچنین میتوانید در لانگرانهای آخر هفته از فاصلههای دویدن/راهرفتن استفاده کنید تا مدیریت مسافت برایتان قابلدسترستر شود.

مسافت بیشتری بدوید
اگر میخواهید مسافتهای طولانیتری را بدوید، دل میگوید: «دویدن/راهرفتن ضربان قلب شما را به اندازه کافی پایین نگه میدارد تا بتوانید ریتم را خیلی طولانیتر از چیزی که انتظار دارید حفظ کنید.» به همین دلیل، روبهروشدن با نیمهماراتن یا ماراتن کامل برای نخستین بار، یا بازگشت به این مسافتها پس از مدتی دوری، قابلمدیریتتر میشود.
دل به دوندگان میگوید اگر میتوانند حدود ۹.۷ کیلومتر، یعنی ۶ مایل، را پیوسته بدوند، با استفاده از فاصلههای دویدن/راهرفتن توانایی کاملکردن حدود ۱۴.۵ کیلومتر، یعنی ۹ مایل، را دارند؛ چون وقفههای راهرفتن شدت و تلاش کلی دویدن را پایین میآورد. این موضوع میتواند برای دوندهای که تازه از تمرین برای ۵K یا ۱۰K به سمت نیمهماراتن میرود، یک گذار نرمتر و کمتنشتر ایجاد کند.
دل همچنین میگوید فاصلههای دویدن/راهرفتن میتواند به دوندگان کمک کند در دوره تمرین نیمهماراتن یا ماراتن کامل، مسافت لانگران خود را افزایش دهند. او توضیح میدهد: «ورزشکارانی داشتهام که یا به هیچ شکلی نمیتوانستند از مسافت نیمهماراتن عبور کنند، یا چند هفته پشت سر هم در دوهایشان از هم میپاشیدند»؛ اما دویدن/راهرفتن به اصلاح این وضعیت کمک کرده است.
اگر معمولاً در یک لانگران ۲۴.۱ کیلومتری، یعنی ۱۵ مایل، حوالی کیلومتر ۲۰.۹ یا مایل ۱۳ دچار افت شدید انرژی میشوید، استفاده از فاصلههای دویدن/راهرفتن در پنج مایل اول میتواند کمک کند ضربان قلب برای مدت بیشتری پایین بماند. در نتیجه بهتر میتوانید ریتم را حفظ کنید و صبوری لازم برای ادامه دو را بسازید. دل توضیح میدهد در چنین شرایطی، احتمال بیشتری دارید که تمام ۱۵ مایل را بدون برخورد با «دیوار» کامل کنید.
ریتمگیری بهتر را یاد بگیرید
دوندگانی که تازه تمرینهای اینتروال را وارد برنامه خود میکنند، ممکن است در جابهجایی بین ریتمهای سخت و آسان مشکل داشته باشند. دل میگوید: «بعضیها نمیدانند چطور با ریتمهای مختلف بدوند. فقط یک ریتم خودشان را میشناسند و تقریباً همین است.»
او اضافه میکند: «وقتی این افراد وارد تمرین سرعتی میشوند، ضربان قلبشان خیلی سریع بالا میرود، چون هنوز به آن ریتمهای سریعتر عادت نکردهاند.» در چنین وضعیتی، هدف فقط سریع دویدن نیست؛ بلکه یادگرفتن کنترل شدت، تغییر دنده و برگشتن به ریتم آسان هم اهمیت دارد.
اگر به تمرین با سرعتهای شدیدتر عادت دارید، اما در دوهای آسان نمیتوانید در zone 2 بمانید، دویدن/راهرفتن میتواند کمک کند هم سرعت و هم ضربان قلب را پایین نگه دارید. حفظ وقفههای ۳۰ ثانیهای راهرفتن، همراه با فاصله دویدنی که برای شما مناسبتر است، میتواند ضربان قلب را در محدوده آسان درست نگه دارد. این فاصله دویدن، بسته به سطح آمادگی و سرعت شما، میتواند از ۶۰ ثانیه تا شش دقیقه متغیر باشد.
ریکاوری را بهتر کنید
دل اضافه میکند که فاصلههای دویدن/راهرفتن میتوانند به سریعترشدن ریکاوری هم کمک کنند. وقتی تمرین سرعتی انجام میدهید، راهرفتن به جای آهستهدویدن بین تلاشهای سخت میتواند خطر آسیب را کاهش دهد و به بدن فرصت دهد سریعتر به حالت آماده برگردد.
بسیاری از دوندگان در فاصلههای آهستهدویدن، بدون اینکه متوجه شوند، سرعتشان را بالا میبرند. نتیجه این است که بین هر تلاش سخت، ریکاوری کامل اتفاق نمیافتد و احتمال تجمع خستگی بیشتر میشود. به بیان ساده، تمرین قرار بوده شامل بخشهای سخت و بخشهای بازیابی باشد، اما بخشهای بازیابی هم بیش از حد سنگین میشوند.
دل میگوید: «این موضوع برای کسانی که برای نخستین بار نیمهماراتن یا ماراتن کامل انجام میدهند واقعاً مهم است، چون آنها دائماً در حال افزایش حجم دویدن هستند.» وقتی کار تمرینی بیشتر میشود، نیاز بدن به ریکاوری هم بیشتر میشود؛ و وقفههای راهرفتن میتوانند این تعادل را بهتر حفظ کنند.
در روزهای سرعتی سختتر فشار بیاورید
وقتی فاصلههای ریکاوری کیفیت بهتری داشته باشند، فاصلههای سرعتی هم کیفیت بهتری پیدا میکنند. دل توضیح میدهد که راهرفتن به جای آهستهدویدن بین تلاشهای سریعتر، به شما اجازه میدهد هم از نظر ذهنی و هم از نظر جسمی سختتر فشار بیاورید.
او میگوید: «از نظر ذهنی، وقتی بدانید یک وقفه واقعی راهرفتن در پیش است، راحتتر میتوانید سخت فشار بیاورید. همچنین چرخش پاهایتان بهتر میشود، حس تندتر دویدن دارید و ضربان قلبتان پایین میآید.» این پایینآمدن ضربان و برگشت نسبی بدن، باعث میشود ستهای کاری بعدی را با تمرکز و کیفیت بیشتری اجرا کنید.
فشار ذهنی را کم کنید
به گفته دل، دویدن/راهرفتن ابزار خوبی برای خردکردن یک دوی نگهدارنده و یکنواخت هم هست؛ دویی که شاید از نظر برنامه لازم باشد، اما از نظر ذهنی چندان جذاب به نظر نرسد. او میگوید: «شاید دوشنبه باشد، یا هوا بیرون سرد باشد، و شما اصلاً دلتان نخواهد برای دویدن بیرون بروید.»
فاصلههای دویدن/راهرفتن فقط کمک نمیکنند ریتم آسان شما واقعاً آسان بماند؛ بلکه فشار ذهنی حفظ یک ریتم ثابت در تمام طول دو را هم برمیدارند. وقتی قرار نیست مدام ریتم را تحلیل کنید، اجرای تمرین سادهتر و کماصطکاکتر میشود.
دل اضافه میکند: «این کار بیدردسر است: صدای بوق ساعتتان را دنبال میکنید که چه زمانی راه بروید و چه زمانی بدوید، و میتوانید فقط به موسیقیتان گوش کنید. بعد ناگهان میبینید چهار مایل، یعنی حدود ۶.۴ کیلومتر، را تمام کردهاید، بدون اینکه مغز تحلیلیتان را درگیرش کرده باشید.»
با شرایط مسیر سازگار بمانید
دل میگوید هر دوندهای باید یاد بگیرد در روز مسابقه ماراتن، بین دویدن و تند راهرفتن جابهجا شود. این مهارت ممکن است برای برداشتن ژل یا آب، عبور از مسیرهای شلوغ، یا ادامهدادن حرکت در کیلومترهای پایانی وقتی به «دیوار» میخورید لازم شود.
او توضیح میدهد: «اگر در ماراتن نیویورک بدوید و ناگهان در مایل ۱۸، یعنی حدود کیلومتر ۲۹، هنگام بالا رفتن از بعضی پلها از هم بپاشید، خوب است یاد گرفته باشید چطور در هر نقطهای سرعت را کم کنید و بدنتان را دوباره راه بیندازید.» این مهارت فقط برای روز مسابقه نیست؛ در تمرین هم به شما یاد میدهد به جای توقف کامل، شدت را مدیریت کنید و دوباره به جریان دویدن برگردید.
هم ماراتناولیها و هم ورزشکاران باتجربه میتوانند از اضافهکردن دویدن/راهرفتن به برنامه تمرینی سود ببرند. حتی ممکن است این روش آنقدر برایتان خوب عمل کند که یک مسابقه کامل را با الگوی دویدن/راهرفتن اجرا کنید و رکورد شخصی جدیدی ثبت کنید.
روش دویدن/راهرفتن نشانه ضعف یا بیتجربگی نیست؛ اگر درست و هدفمند استفاده شود، میتواند ابزاری برای کنترل ضربان قلب، افزایش مسافت، بهترشدن ریکاوری و اجرای باکیفیتتر تمرینهای سرعتی باشد. نکته اصلی این است که نسبت دویدن و راهرفتن را با سطح آمادگی، هدف تمرین و شرایط روز تنظیم کنید.
Cr: Runner's World


